مشاهده لکههای سفید روی زبان، داخل گونهها، لثه یا سقف دهان میتواند نگرانکننده باشد. یکی از دلایل شایع بروز این لکهها، عارضهای به نام برفک دهان است. برفک دهان نوعی عفونت قارچی محسوب میشود که در نوزادان، سالمندان، افراد مبتلا به دیابت و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، بیشتر دیده میشود.
قارچ عامل برفک ممکن است بهطور طبیعی و بدون ایجاد مشکل در دهان بسیاری از افراد وجود داشته باشد. زمانی که تعادل طبیعی میکروارگانیسمهای دهان به هم میخورد، این قارچ بیش از حد تکثیر میشود و لکههای سفید، قرمزی، سوزش و ناراحتی ایجاد میکند.
در این مقاله از مجله طب سنتی شفانگر بررسی میکنیم برفک دهان چیست، چگونه تشخیص داده میشود و برای درمان و پیشگیری از آن چه اقداماتی میتوان انجام داد.
برفک دهان چیست؟
برفک دهان یا کاندیدیازیس دهانی نوعی عفونت قارچی است که معمولاً در اثر رشد بیش از اندازه قارچی به نام کاندیدا ایجاد میشود. یکی از شایعترین گونههای این قارچ، کاندیدا آلبیکنس است.
کاندیدا میتواند به شکل طبیعی روی پوست، داخل دهان و بخشهایی از دستگاه گوارش زندگی کند. وجود این قارچ همیشه به معنای بیماری نیست؛ زیرا باکتریهای مفید و سیستم ایمنی معمولاً رشد آن را کنترل میکنند.
اما در شرایطی مانند مصرف آنتیبیوتیک، ضعف سیستم ایمنی، بالا بودن قند خون یا خشکی دهان، تعادل محیط دهان تغییر میکند و قارچ فرصت تکثیر پیدا میکند.
برفک دهان چه شکلی است؟
برفک معمولاً به شکل لکهها یا پلاکهای سفید، کرمی یا زرد کمرنگ دیده میشود. این لکهها ممکن است روی قسمتهای مختلف دهان ظاهر شوند، از جمله:
- سطح زبان؛
- داخل گونهها؛
- سقف دهان؛
- لثهها؛
- لوزهها؛
- پشت حلق؛
- اطراف لبها.
لکههای برفک ممکن است ظاهری شبیه پنیر یا شیر دلمهشده داشته باشند. گاهی با پاک کردن آنها، سطح زیرین قرمز، ملتهب یا دارای خونریزی خفیف میشود.
علائم برفک دهان چیست؟
علائم برفک از فردی به فرد دیگر متفاوت است. بعضی افراد فقط لکههای سفید دارند، در حالی که برخی دیگر درد، سوزش یا مشکل بلع را تجربه میکنند.
مهمترین علائم عبارتاند از:
- ایجاد لکههای سفید یا کرمی داخل دهان؛
- قرمزی و التهاب زبان یا لثهها؛
- احساس سوزش در دهان؛
- درد هنگام خوردن غذا؛
- احساس طعم ناخوشایند؛
- کاهش یا تغییر حس چشایی؛
- خشکی دهان؛
- ترک خوردن گوشه لبها؛
- خونریزی خفیف پس از دستکاری لکهها؛
- احساس وجود جسم خارجی در دهان؛
- دشواری در جویدن یا بلعیدن.
در موارد شدید، عفونت ممکن است به گلو و مری گسترش پیدا کند و باعث درد هنگام بلع یا گیر کردن غذا شود.
آیا سفیدی زبان همیشه نشانه برفک است؟
خیر. سفید شدن زبان همیشه به معنای ابتلا به برفک نیست. عوامل مختلفی میتوانند ظاهر زبان را سفید کنند، از جمله:
- باقی ماندن مواد غذایی روی زبان؛
- بهداشت نامناسب دهان؛
- کمآبی بدن؛
- خشکی دهان؛
- مصرف دخانیات؛
- تنفس از راه دهان؛
- بیماری زبان جغرافیایی؛
- لیکن پلان دهانی؛
- لکههای سفید پیشسرطانی؛
- مصرف بعضی داروها.
لکههای ناشی از برفک معمولاً برجستهتر هستند و ممکن است با پاک کردن، سطحی قرمز و حساس زیر آنها دیده شود. بااینحال، تشخیص قطعی باید توسط پزشک یا دندانپزشک انجام شود.
علت برفک دهان چیست؟
علت مستقیم برفک، رشد بیش از حد قارچ کاندیدا است؛ اما عوامل مختلفی میتوانند زمینه این رشد را فراهم کنند.
مصرف آنتیبیوتیک
آنتیبیوتیکها علاوه بر باکتریهای بیماریزا، ممکن است تعدادی از باکتریهای مفید دهان را نیز کاهش دهند. در نتیجه، تعادل طبیعی محیط دهان به هم میخورد و قارچ کاندیدا فرصت رشد بیشتری پیدا میکند.
برفک ممکن است هنگام مصرف آنتیبیوتیک یا مدت کوتاهی پس از پایان دوره درمان ظاهر شود.
ضعف سیستم ایمنی
سیستم ایمنی نقش مهمی در کنترل رشد قارچها دارد. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض برفکهای شدید یا مکرر قرار میگیرند.
ضعف سیستم ایمنی ممکن است در شرایط زیر رخ دهد:
- شیمیدرمانی؛
- رادیوتراپی؛
- پیوند عضو؛
- مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی؛
- ابتلا به HIV؛
- برخی بیماریهای مزمن؛
- سوءتغذیه شدید.
دیابت و قند خون بالا
قند خون کنترلنشده میتواند شرایط مناسبی برای رشد قارچها فراهم کند. افزایش قند موجود در بزاق نیز ممکن است احتمال تکثیر کاندیدا را بیشتر کند.
برفک مکرر در فردی که سابقه دیابت ندارد، گاهی نیازمند بررسی قند خون است.
استفاده از اسپریهای کورتونی
برخی افراد مبتلا به آسم یا بیماریهای تنفسی از اسپریهای حاوی کورتون استفاده میکنند. باقی ماندن دارو داخل دهان میتواند احتمال رشد قارچ را افزایش دهد.
شستوشوی دهان و غرغره کردن آب پس از مصرف اسپری، به کاهش این خطر کمک میکند.
خشکی دهان
بزاق نقش مهمی در حفظ تعادل میکروبی دهان دارد. کاهش بزاق میتواند محیط دهان را برای رشد قارچ مناسبتر کند.
خشکی دهان ممکن است در اثر عوامل زیر ایجاد شود:
- مصرف بعضی داروها؛
- کمآبی بدن؛
- افزایش سن؛
- بیماریهای غدد بزاقی؛
- تنفس دهانی؛
- رادیوتراپی سر و گردن؛
- مصرف دخانیات.
استفاده از دندان مصنوعی
دندان مصنوعی، بهخصوص اگر بهخوبی تمیز نشود یا شبها از دهان خارج نشود، میتواند محیط گرم و مرطوبی برای رشد قارچ ایجاد کند.
دندان مصنوعی نامتناسب که باعث زخم و اصطکاک میشود نیز احتمال التهاب و عفونت را افزایش میدهد.
بهداشت نامناسب دهان
مسواک نزدن، تمیز نکردن زبان و باقی ماندن پلاک و مواد غذایی در دهان میتوانند تعادل میکروبی را بر هم بزنند.
سیگار و قلیان
مصرف دخانیات ممکن است مخاط دهان را تحریک کند، محیط دهان را تغییر دهد و احتمال ابتلا به برخی عفونتهای دهانی را افزایش دهد.
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی در دوران بارداری یا مصرف بعضی داروهای هورمونی ممکن است در برخی افراد زمینه رشد قارچ را فراهم کند.
کمبودهای تغذیهای
کمبود آهن، فولات یا ویتامین B12 ممکن است با التهاب زبان و تغییر وضعیت مخاط دهان همراه باشد و فرد را مستعد بعضی مشکلات دهانی کند.
چه کسانی بیشتر در معرض برفک دهان قرار دارند؟
برفک میتواند در هر سنی ایجاد شود، اما احتمال آن در گروههای زیر بیشتر است:
- نوزادان؛
- سالمندان؛
- افراد مبتلا به دیابت؛
- افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف؛
- مصرفکنندگان طولانیمدت آنتیبیوتیک؛
- استفادهکنندگان از اسپریهای کورتونی؛
- افراد دارای دندان مصنوعی؛
- افراد مبتلا به خشکی دهان؛
- بیماران تحت شیمیدرمانی؛
- افراد دارای سوءتغذیه؛
- مصرفکنندگان سیگار و قلیان.
برفک دهان در نوزادان
برفک دهان در نوزادان نسبتاً شایع است؛ زیرا سیستم ایمنی آنها هنوز بهطور کامل تکامل پیدا نکرده است.
علائم آن ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- لکههای سفید روی زبان و گونه؛
- بیقراری هنگام شیر خوردن؛
- کاهش تمایل به شیر خوردن؛
- گریه هنگام مکیدن؛
- قرمزی اطراف دهان؛
- التهاب ناحیه پوشک همراه با عفونت قارچی.
لکه شیر معمولاً بهراحتی پاک میشود، اما لکههای برفک محکمتر به مخاط دهان چسبیدهاند و پاک کردن آنها ممکن است باعث قرمزی یا خونریزی شود.
برای درمان نوزاد نباید خودسرانه از عسل، دهانشویه بزرگسالان، جوش شیرین غلیظ یا داروی ضدقارچ استفاده کرد.
انتقال برفک میان مادر و نوزاد
در دوران شیردهی، قارچ ممکن است میان دهان نوزاد و پوست نوک سینه مادر منتقل شود. در چنین شرایطی، ممکن است مادر علائمی مانند درد، سوزش، قرمزی یا ترک نوک سینه داشته باشد.
اگر فقط نوزاد یا فقط مادر درمان شود، احتمال بازگشت عفونت وجود دارد. بنابراین، در صورت مشاهده علائم در هر دو نفر، پزشک ممکن است درمان همزمان را توصیه کند.
وسایلی مانند شیشه شیر، پستانک و قطعات شیردوش نیز باید طبق اصول بهداشتی شسته و ضدعفونی شوند.
برفک دهان در بزرگسالان
بروز برفک در یک بزرگسال سالم ممکن است پس از مصرف آنتیبیوتیک یا استفاده نادرست از اسپری کورتونی رخ دهد. اما برفک شدید، مقاوم یا مکرر میتواند نیازمند بررسی عوامل زمینهای باشد.
پزشک ممکن است شرایط زیر را بررسی کند:
- دیابت؛
- کمبود آهن یا ویتامینها؛
- مصرف داروهای خاص؛
- ضعف سیستم ایمنی؛
- خشکی مزمن دهان؛
- بیماریهای زمینهای.
برفک دهان در سالمندان
سالمندان به دلیل خشکی دهان، مصرف چندین دارو، استفاده از دندان مصنوعی و کاهش نسبی عملکرد سیستم ایمنی بیشتر در معرض برفک هستند.
در این افراد باید دندان مصنوعی هر روز بهطور کامل تمیز و شبها از دهان خارج شود، مگر آنکه دندانپزشک توصیه دیگری داشته باشد.
آیا برفک دهان مسری است؟
برفک معمولاً مانند سرماخوردگی یک بیماری بسیار مسری محسوب نمیشود؛ زیرا قارچ کاندیدا بهطور طبیعی در بدن بسیاری از افراد وجود دارد.
بااینحال، قارچ میتواند از طریق تماس نزدیک منتقل شود. انتقال آن لزوماً باعث بیماری نمیشود و ابتلا به وضعیت سیستم ایمنی و تعادل میکروبی فرد بستگی دارد.
راههای احتمالی انتقال عبارتاند از:
- تماس مستقیم دهان با دهان؛
- استفاده مشترک از مسواک؛
- استفاده مشترک از ظروف آلوده؛
- انتقال بین مادر و نوزاد؛
- استفاده از پستانک یا شیشه شیر آلوده؛
- تماس با دندان مصنوعی آلوده.
برفک دهان چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک یا دندانپزشک معمولاً با مشاهده ظاهر لکهها و معاینه دهان میتواند برفک را تشخیص دهد.
در موارد مکرر، شدید یا مقاوم ممکن است اقدامات زیر انجام شوند:
- نمونهبرداری از سطح لکه؛
- بررسی نمونه زیر میکروسکوپ؛
- کشت قارچی؛
- آزمایش قند خون؛
- آزمایش کمخونی و کمبود ویتامین؛
- بررسی وضعیت سیستم ایمنی؛
- معاینه حلق و مری.
اگر فرد در بلع مشکل داشته باشد، ممکن است برای بررسی درگیری مری آزمایشهای بیشتری لازم باشد.
درمان برفک دهان چگونه انجام میشود؟
درمان برفک به سن بیمار، شدت علائم، محل عفونت و شرایط زمینهای بستگی دارد. درمان اصلی معمولاً استفاده از داروهای ضدقارچ است.
داروهای ضدقارچ موضعی
در موارد خفیف تا متوسط، پزشک ممکن است داروی ضدقارچ موضعی تجویز کند. این داروها ممکن است به شکل محلول، ژل یا قرص مکیدنی باشند.
نوع و مقدار مصرف باید توسط پزشک تعیین شود؛ زیرا برخی داروها برای نوزادان، زنان باردار یا افراد دارای بیماریهای خاص مناسب نیستند.
داروهای ضدقارچ خوراکی
اگر عفونت شدید، گسترده یا مقاوم باشد، ممکن است داروی ضدقارچ خوراکی تجویز شود.
داروهای ضدقارچ ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند یا بر کبد اثر بگذارند؛ بنابراین نباید خودسرانه مصرف شوند.
کنترل عامل زمینهای
بدون اصلاح علت زمینهای، احتمال بازگشت برفک بیشتر است. اقدامات مهم ممکن است شامل این موارد باشند:
- کنترل قند خون؛
- اصلاح روش مصرف اسپری تنفسی؛
- درمان خشکی دهان؛
- تمیز کردن دندان مصنوعی؛
- بررسی داروهای مصرفی؛
- درمان کمبودهای تغذیهای؛
- رعایت بهتر بهداشت دهان.
درمان خانگی برفک دهان
درمانهای خانگی ممکن است به کاهش موقت سوزش و ناراحتی کمک کنند، اما معمولاً جایگزین داروی ضدقارچ نیستند.
شستوشوی دهان با آبنمک
آبنمک رقیق میتواند به تمیز نگه داشتن دهان و کاهش التهاب کمک کند.
برای تهیه آن میتوان مقدار کمی نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرد، دهان را با آن شست و سپس محلول را بیرون ریخت.
آبنمک نباید بسیار غلیظ باشد؛ زیرا ممکن است مخاط دهان را تحریک کند.
رعایت بهداشت دهان
مسواک زدن ملایم، تمیز کردن زبان و استفاده از نخ دندان به کاهش تجمع پلاک کمک میکند.
از مسواک زدن خشن یا کندن لکهها خودداری کنید؛ زیرا ممکن است باعث زخم و خونریزی شود.
تعویض مسواک
پس از شروع درمان و بهبود عفونت، تعویض مسواک میتواند از آلودگی مجدد جلوگیری کند. مسواک نباید با دیگران مشترک باشد.
نوشیدن آب کافی
دریافت مایعات کافی میتواند خشکی دهان را کاهش دهد. در صورت تداوم خشکی دهان، علت آن باید بررسی شود.
کاهش غذاهای محرک
غذاهای بسیار تند، شور، ترش یا داغ ممکن است سوزش دهان را افزایش دهند. تا زمان بهبود بهتر است از غذاهای نرم و با دمای متعادل استفاده شود.
محدود کردن قند و شیرینی
مصرف زیاد شیرینی و نوشیدنیهای قندی میتواند برای سلامت دهان نامناسب باشد. کاهش این مواد به کنترل بهتر قند خون و حفظ سلامت دهان کمک میکند.
درمان برفک دهان در طب سنتی
در طب سنتی بر اصلاح تغذیه، رعایت بهداشت دهان و تقویت وضعیت عمومی بدن تأکید میشود. برخی گیاهان و مواد طبیعی نیز برای کاهش التهاب یا پاکیزگی دهان پیشنهاد شدهاند.
بااینحال، برفک یک عفونت قارچی است و در موارد متوسط و شدید، درمانهای طبیعی نباید جایگزین داروی ضدقارچ تجویزشده شوند.
عسل
عسل دارای ترکیبات زیستی مختلفی است، اما نباید آن را درمان قطعی برفک دانست. قرار دادن مداوم مواد شیرین داخل دهان ممکن است در برخی افراد نامناسب باشد، بهویژه اگر فرد دیابت یا پوسیدگی دندان داشته باشد.
عسل برای کودکان زیر یک سال ممنوع است؛ زیرا خطر بوتولیسم نوزادی دارد.
دمنوش آویشن
آویشن در منابع طب سنتی برای برخی مشکلات دهان و گلو استفاده میشود. دمنوش رقیق آن ممکن است بهعنوان نوشیدنی گرم مصرف شود، اما شواهد کافی برای درمان قطعی برفک با آویشن وجود ندارد.
مصرف مقدار زیاد آویشن یا فرآورده غلیظ آن ممکن است برای برخی افراد مناسب نباشد.
بابونه
بابونه ممکن است خاصیت آرامبخش و ضدالتهابی ملایمی داشته باشد. افراد حساس به گیاهان خانواده کاسنی و گلستارهای باید در مصرف آن احتیاط کنند.
پوست انار
در منابع سنتی، جوشانده پوست انار برای شستوشوی دهان پیشنهاد شده است. بااینحال، غلظت بالا یا مصرف خوراکی خودسرانه آن ممکن است عوارض ایجاد کند و برای کودکان و زنان باردار بدون نظر متخصص مناسب نیست.
روغن نارگیل
شستوشوی دهان با روغن نارگیل در برخی منابع طبیعی مطرح شده است، اما شواهد کافی برای جایگزین کردن آن با درمان ضدقارچ وجود ندارد.
روغن نباید بلعیده شود و این روش برای کودکان یا افرادی که مشکل بلع دارند مناسب نیست.
سیاهدانه
سیاهدانه در طب سنتی کاربردهای مختلفی دارد، اما استفاده مستقیم از روغن غلیظ آن روی مخاط حساس دهان ممکن است باعث تحریک شود. مصرف آن باید با توجه به شرایط جسمی و داروهای فرد انجام شود.
چه درمانهای خانگی ممکن است خطرناک باشند؟
برای درمان برفک نباید هر ماده طبیعی یا شیمیایی را مستقیماً روی زبان قرار داد. از روشهای زیر خودداری کنید:
- استفاده از سرکه غلیظ؛
- قرار دادن آبلیمو روی زخمها؛
- استفاده از الکل؛
- مصرف خودسرانه جوش شیرین غلیظ؛
- مالیدن اسانسهای گیاهی خالص؛
- کندن یا خراشیدن لکهها؛
- مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک؛
- استفاده از داروی ضدقارچ دیگران؛
- قرار دادن عسل در دهان نوزاد.
این روشها ممکن است مخاط دهان را تحریک کنند یا روند تشخیص و درمان را به تأخیر بیندازند.
بهترین داروی برفک دهان چیست؟
یک داروی واحد برای همه افراد وجود ندارد. انتخاب دارو به عوامل زیر بستگی دارد:
- سن بیمار؛
- شدت عفونت؛
- بارداری یا شیردهی؛
- وضعیت سیستم ایمنی؛
- بیماریهای کبدی؛
- داروهای مصرفی؛
- درگیری حلق یا مری؛
- سابقه عود برفک.
پزشک ممکن است از داروهایی مانند نیستاتین، میکونازول، کلوتریمازول یا فلوکونازول استفاده کند؛ اما نوع، مقدار و مدت مصرف باید توسط پزشک مشخص شود.
بهخصوص فلوکونازول ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و مصرف خودسرانه آن توصیه نمیشود.
درمان برفک ناشی از اسپری تنفسی
افرادی که از اسپریهای کورتونی استفاده میکنند باید پس از هر بار مصرف:
- دهان را با آب بشویند.
- آب را غرغره کنند.
- آب استفادهشده را بیرون بریزند.
- در صورت توصیه پزشک از محفظه واسط یا اسپیسر استفاده کنند.
- روش صحیح استفاده از اسپری را بررسی کنند.
نباید اسپری تنفسی را بهدلیل برفک خودسرانه قطع کرد. پزشک میتواند نوع دارو یا روش مصرف را اصلاح کند.
درمان برفک در افراد دارای دندان مصنوعی
برای جلوگیری از بازگشت برفک در مصرفکنندگان دندان مصنوعی:
- دندان مصنوعی هر روز تمیز شود؛
- شبها از دهان خارج شود؛
- ظرف نگهداری آن پاکیزه باشد؛
- از مواد شوینده مناسب استفاده شود؛
- لثه و زبان نیز تمیز شوند؛
- دندان مصنوعی نامتناسب اصلاح شود.
گاهی لازم است هم دهان و هم سطح دندان مصنوعی تحت درمان قرار بگیرند.
برفک دهان در دوران بارداری
تغییرات هورمونی و تغییر شرایط سیستم ایمنی ممکن است احتمال بعضی عفونتها را در بارداری افزایش دهد.
زنان باردار نباید داروی ضدقارچ خوراکی یا گیاهی را بدون نظر پزشک مصرف کنند. انتخاب درمان باید بر اساس هفته بارداری، شدت عفونت و شرایط مادر انجام شود.
روش طبیعی بودن یک فرآورده، ایمنی آن در بارداری را تضمین نمیکند.
برفک دهان و سیستم ایمنی
برفک خفیف پس از مصرف آنتیبیوتیک لزوماً نشانه ضعف جدی سیستم ایمنی نیست. اما برفکهای مکرر، شدید، مقاوم یا همراه با کاهش وزن و عفونتهای دیگر، نیاز به بررسی دقیقتری دارند.
پزشک ممکن است قند خون، وضعیت تغذیه، داروهای مصرفی و عملکرد سیستم ایمنی را بررسی کند.
چه زمانی به درمانگر مراجعه کنیم؟
در موارد زیر بهتر است برای تشخیص و درمان به پزشک، دندانپزشک یا درمانگر مراجعه شود:
- لکههای سفید پس از چند روز برطرف نشوند؛
- درد و سوزش شدید باشد؛
- فرد در خوردن یا بلع مشکل داشته باشد؛
- برفک بهطور مکرر بازگردد؛
- بیمار دیابت داشته باشد؛
- فرد تحت شیمیدرمانی باشد؛
- سیستم ایمنی بیمار ضعیف باشد؛
- نوزاد شیر نخورد یا بیحال باشد؛
- برفک همراه با تب باشد؛
- کاهش وزن بیدلیل ایجاد شود؛
- لکههای سفید پاک نشوند و تغییر نکنند؛
- عفونت پس از مصرف دارو بهتر نشود.
درد شدید هنگام بلع، ناتوانی در نوشیدن مایعات یا نشانههای کمآبی نیازمند رسیدگی سریعتر است.
عوارض برفک دهان
در بیشتر افراد سالم، برفک با درمان مناسب برطرف میشود. اما درمان نکردن آن میتواند مشکلاتی ایجاد کند:
- ادامه درد و سوزش دهان؛
- کاهش اشتها؛
- دشواری در جویدن؛
- ترک خوردن گوشه لب؛
- اختلال در دریافت غذا و مایعات؛
- گسترش عفونت به حلق یا مری؛
- انتشار عفونت در افراد دارای ضعف شدید ایمنی؛
- بازگشت مکرر عفونت.
چگونه از برفک دهان پیشگیری کنیم؟
بهداشت دهان را رعایت کنید
حداقل دو بار در روز با مسواک نرم دندانها را تمیز کنید و از نخ دندان کمک بگیرید.
زبان را بهآرامی تمیز کنید
پلاک و مواد غذایی میتوانند روی سطح زبان جمع شوند. زبان را بدون فشار زیاد تمیز کنید.
پس از اسپری کورتونی دهان را بشویید
این اقدام ساده احتمال باقی ماندن دارو و رشد قارچ را کاهش میدهد.
قند خون را کنترل کنید
افراد مبتلا به دیابت باید دارو، تغذیه و کنترل قند خون را جدی بگیرند.
دندان مصنوعی را پاکیزه نگه دارید
دندان مصنوعی را طبق توصیه دندانپزشک تمیز و در زمان مناسب از دهان خارج کنید.
از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک بپرهیزید
آنتیبیوتیک برای عفونتهای ویروسی مؤثر نیست و مصرف بیدلیل آن میتواند تعادل میکروبی بدن را برهم بزند.
دخانیات را ترک کنید
ترک سیگار و قلیان برای سلامت دهان، لثه، دندان و سیستم تنفسی مفید است.
مسواک را مشترک استفاده نکنید
مسواک، پستانک، شیشه شیر و وسایل دهانی باید شخصی و پاکیزه باشند.
خشکی دهان را درمان کنید
اگر دهان همیشه خشک است، برای یافتن علت و دریافت درمان مناسب با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید.
برای برفک دهان چه بخوریم؟
غذاهای نرم و غیرمحرک معمولاً هنگام التهاب دهان بهتر تحمل میشوند:
- سوپ ولرم؛
- پوره سبزیجات؛
- تخممرغ؛
- غذاهای نرم؛
- آب کافی؛
- ماست ساده در صورت تحمل؛
- میوههای غیرترش؛
- سبزیجات پخته.
تا زمان بهبود، مصرف مواد بسیار تند، داغ، شور، ترش و شیرین را کاهش دهید.
آیا ماست پروبیوتیک برفک را درمان میکند؟
ماست پروبیوتیک ممکن است بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد و به حفظ تعادل میکروبی کمک کند، اما درمان قطعی برفک نیست.
نوع و تعداد میکروارگانیسمهای موجود در محصولات مختلف متفاوت است و خوردن ماست نباید باعث به تأخیر افتادن درمان ضدقارچ شود.
سخن پایانی
برفک دهان یک عفونت قارچی است که معمولاً به شکل لکههای سفید یا کرمی روی زبان، لثه و داخل گونهها ظاهر میشود. مصرف آنتیبیوتیک، دیابت، خشکی دهان، ضعف سیستم ایمنی، اسپریهای کورتونی و رعایت نکردن بهداشت دهان از عوامل زمینهساز آن هستند.
رعایت بهداشت، کاهش مصرف شیرینی، نوشیدن آب کافی و شستوشوی ملایم دهان میتوانند به کاهش ناراحتی کمک کنند؛ اما درمان اصلی در بسیاری از موارد به داروی ضدقارچ نیاز دارد.
توصیههای طب سنتی مانند مصرف دمنوشهای ملایم یا شستوشوی دهان باید فقط نقش مکمل داشته باشند. در صورت تداوم، عود یا شدت علائم، بهویژه در نوزادان و افراد دارای بیماری زمینهای، مراجعه به پزشک ضروری است.